Leidseplein

       Vorige pagina

De populaire Lieve Hugo was vast blij verrast toen hij ontdekte dat niet alleen Paramaribo maar ook Amsterdam een Leidseplein kent. “Mi boto de na Meriam-kondre, mi pari de na Dahomey”. Mijn bootje is in Meriamkondre en mijn roeispaan in Dahomey zingt hij in zijn lied Leidseplein. We mogen zelf bedenken wat hij daarmee bedoelde.

foto van Nico Eigenhuis.In Suriname is in het Marowijnegebied Meriamkondre, en ook de Meriamkreek te vinden, tevens is er een Dahomey (aan de Surinamerivier ter hoogte van Semoisi). Toch ziet meesterverteller Guillaume Pool de symboliek breder en legt uit: “De slaaf kort in Suriname werd naar Meriamkondre gebracht om daar te werk gesteld te worden.

Bij het vallen van de avond over de rivier begon hij de mijmeren. “Mijn lichaam is aan deze kant van het water (Meriamkondre) en mijn geest of gedachte zwerft aan de andere kant (Dahomey). Wanneer breng ik ze ooit weer bij elkaar. In die tijd werden de dingen ook niet bij de naam genoemd, wel in metaforen en vergelijkingen en hij zong: “Mi boto de na Meriankondre, mi pari de na Dawme.

Dawme dawme mi pari de na dawme”. Let op mensen dit is een fantasie van mij als vertelkunstenaar. Elk van ons heeft het recht een eigen verhaal van te maken, omdat niemand het precies weet.”

Bij Meriamkondre en Dahomey zijn nog meer achtergronden te schetsen. Graveur Matthaus Merian schetste in de 17e eeuw zijn beeld van de America’s, en zijn dochter deed dit van de natuur in Suriname. Het is niet zo gek te veronderstellen dat de Guiana’s, en in het bijzonder Suriname, door hun werk destijds als Merian kondre werd aangeduid.

Dahomey, ook wel Danxomé genoemd, was een koninkrijk in het zuiden van de huidige West-Afrikaanse republiek Benin dat in 1610 werd gesticht door Do Aklin die zich na een ruzie met zijn broers in Bohicon vestigde. Een kleinzoon vestigde het hof in Abomey, alwaar tegenwoordig nog altijd een paleizenstelsel te bewonderen is.

De inwoners van het koninkrijk behoorden tot de etnische groep der Fon. Het koninkrijk kende zijn hoogtepunt in het begin van de 19e eeuw, met de koningen Guézo en Glélé. In 1889 kwam koning Gbéhanzin aan de macht.

Hij begon een oorlog tegen Porto-Novo dat onder protectie van Frankrijk stond. Dit leidde tot twee veldtochten van de Fransen tegen het koninkrijk. Begin 1894 gaf Gbéhanzin zich over. Zijn koninkrijk werd nu de Franse kolonie Dahomey. In 1960 werd het land onafhankelijk als de Republiek Dahomey en in 1975 kreeg het de naam Benin.

 

  Auteur: Nico Eigenhuis